🔵چرا سوره فجر را سوره امام حسین ( ع ) نامیده اند ؟

🔴معرفی این سوره به عنوان سوره امام حسین به خاطر این است که مصداق بارز #نفس‌مطمئنه ‌ای است که در آخرین آیات سوره آمده است.

امام صادق ( ع ) به اصحاب خود فرمود: سوره فجر را در نمازهای واجب و مستحب خود قرائت کنید که این سوره به حضرت امام حسین اختصاص دارد... مقصود از نفس مطمئنه آن حضرت و شیعیان او است ». (۱)

در توجیه و تحلیل تطبیق سوره مذکور بر امام(ع) گفته شده است: «ائمه معصومین(علیهم السلام) از این جهت این سوره را سوره حسین نامیده اند که 👈قیام و شهادت آن حضرت درتاریکی طغیان مانند #طلوع‌فجر، منشا حیات و حرکت گردید. خون پاک او و یارانش به زمین ریخت و نفوس مطمئنه آنها با فرمان «ارجعی» و با خشنودی به سوی پروردگار شتافت ... تا از این الهام و جوشش، نور حق در میان تاریکی‌ها بدرخشد و راه حیات با عزت باز شود و پایه های ظلم و طغیان بی پایه گردد و طاغیان را دچار خشم و نفرین کند .»(۲)

البته در این سوره آیه «و لیالی عشر» است که باز به آن حضرت مرتبط است.

حضرت صادق فرمود: «الفجر هو القائم و لیال عشر الائمة من الحسن الی الحسن و الشفع امیرالمؤمنین و فاطمه ( ع ) و الوتر هو الله وحده لاشریک له ؛
مراد از فجر وجود مقدس حضرت قائم(ع) و «#لیالی‌عشر» امامان از امام حسن مجتبی(ع) تا امام عسکری(ع)‌اند و #شفع امیرمؤمنان و حضرت فاطمه(ع) می‌باشد و مراد از #وتر خداوند یکتا است».(۳)

حميد فغفور مغربي
—-------------------------------------------------------------------------------
پی‌نوشت‌ها:
۱. بحارالانوار، ج۲۴، ص ۹۳.
۲. پرتوی از قرآن،‌سید محمود طالقانی، ج۴، ص ۶۷، با تلخیص.
۳. البرهان فی تفسیر القرآن، سید هاشم بحرانی،‌ج۴، ص ۴۶

کلمات کلیدی: امام حسین فجر قران

سوره‌ی مبارکه‌ی فجر در روایات ما، در ارتباط با وجود مقدّس امام حسین(علیه السّلام) مطرح شده است

در سوره‌ی فجر قرآن کریم در آخرین آیه از نفس مطمئنه یاد می‌کند که گفتند در این سوره و در این آیه ، آیه‌ی سی‌ام این آیه که از نفس مطمئنه سخن می‌گوید ناظر بر وجود مقدّس حضرت سالار شهیدان(سلام الله علیه) است.

نفسی که آن‌چنان در مقام اطمینان بود که نوشتند در روز عاشورا هر چه کار سخت‌تر می‌شود امام چهره‌ی برافروخته‌تری پیدا می‌کردند و وقتی که اصحاب از این وضع امام شگفت‌زده هستند ، که هر چه کار سنگین‌تر می‌شود چهره برافروخته‌تر است و آثار آرامش الهی در امام بیشتر دیده می‌شود.

حضرت خطاب کردند به آن‌ها فرمودند که «صَبْراً بَنِي الْكِرَام‏»[2] ای خاندان کرامت شما هم اندکی صبر کنید ، مرگی که شما در پیش رو دارید جزء پلی که شما را از مشکلات و مصائب دنیا و همّ و غم دنیا به نعیم جاویدان بهشت رضوان الهی برساند چیز دیگری نیست.

این‌ها حالت اطمینان نفس از امام به اصحاب سرایت کرد. در وضعی قرار گرفتند که در روز عاشورا در شهادت مسابقه می‌دادند و عاشقانه به سوی مرگ و شهادت و رحلت از دنیا می‌رفتند. این مرحله‌ی از اطمینان و آرامش اگر در مؤمن پیدا بشود یا بارقه‌ای از این حالت اگر در اهل ایمان پیدا بشود زندگی آن‌ها دگرگون خواهد شد، دنیا رنگ دیگری پیدا می‌کند. شیفته و مفتون زندگی دنیا نخواهند شد.

تاریخ زندگی امام حسین(علیه السّلام) و تاریخ عاشورا از جهات مختلفی برای ما درس است ، یک جهت نیست. تنها جهت سیاسی و اجتماعی نیست گرچه او هم است. از جهت نگاهی که به زندگی دنیا باید داشته باشیم . از جهت این‌که ما به سوی نزدیک شدن به حالت نفس مطمئنه حرکت بکنیم. این‌ها درس‌های گوناگونی است که از عاشورای امام حسین(علیه السّلام) گرفته می‌شود.

[2]- بحار الانوار، ج 6، ص 154.

ما دنیا را مستقل نگاه می‌کنیم، برای ما اشکال پیش می‌آید که چرا چنین مشکلاتی در زندگی است. برای بعضی اصلاً سؤال است که خدا چرا در زندگی دنیا این‌قدر رنج و شکنج قرار داده است.حالا یا تعبیر بنده‌ی خدای دیگری بود که خدایا این همه برای چه آفریدی؟ کم می‌آفریدی و خوب آن را می‌آفریدی. از این حرف‌ها گاهی متدیّنین هم می‌زنند ،

در آیات مختلف قرآن اصل آفرینش دنیا را می‌فرماید که برای تشکیل یک کلاس درس بود. «إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْأَرْضِ زينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً»ما آنچه را که بر روی زمین است آفریدیم و زیب و زیور زمین قرار دادیم، چرا؟ برای این‌که شما را بیازماییم که کدام یک بهتر عمل می‌کنید. یعنی ما یک معرکه‌ی امتحان به راه انداختیم ، شما را هم که به دنیا آوردیم برای همین است

همه را هم امتحان می‌کند. اولیاء خود را هم می‌آورد سر این میز امتحان می‌نشاند ، از امام حسین(علیه السّلام) بالاتر داریم؟ خدا با امام حسین(صلوات الله و سلام علیه) چه کرد؟ بعد آن روزی که فرمودند که مرگ به دنبال ما است ، در یکی از خطبه‌ها آخرین جمله‌ی ایشان این است «رِضَى اللَّهِ رِضَانَا أَهْلَ الْبَيْتِ»[12] آنچه خدا خشنود باشد ، ما اهل بیت هم از آن خشنود می‌شویم ، ما تسلیم مقدّرات خدا هستیم.

زندگی دنیا آزمون است ، نعمت دنیا برای امتحان است ، مشکلات آن هم برای آزمون است. درجاتی که اهل ایمان در قبال ابتلائات می‌گیرند بسیار بالا است.

بخش هایی از سخنرانی محرم سال 1386

✅مهم ترین پیام قران، توحید عملی و نفی #بندگی دیگران است

⁉️ایا بندگی، فقط برده داری در شکل قدیم است ؟! حضرت علی، در توضیح ایات به بندگی دراوردن بنی اسراییل توسط #فرعون، میفرمایند انها مجبور به اطاعت از فرعون بودند و ازادی و اراده انها توسط حاکمیت سلب شده بود.
امام حسین هم همین پیام اصلی قران را احیا کرد

استاد سروش محلاتی

⭕️موضوع سخنرانی :
امام حسین (ع) و رمز قران، محرم 1401

🟢تفسیرعملی #قرآن در #مکتب_عاشورا

بررسي اياتي كه امام حسين ع از زمان درخواست بيعت نماينده يزيد در مدينه تا عزيمت به كربلا بيان فرمودند

🚩 #عاشورا کلاس درسی است که واحدهای عملی تفسیر قرآن در آن به درس‌آموزان مکتب اهل بیت(ع) آموخته می‌شود؛ امام حسین (ع) در جای‌جای قیام خود به #آیات_قرآن استشهاد می‌کنند تا آنکه آموزه‌های قرآن در ظرف عاشورا تجسم عینی می‌یابد. ارتباط قلبی و عملی سیدالشهدا(ع) با قرآن آن قدر شفاف و عمیق است که فلسفه قیام ایشان و فلسفه عاشورا را می‌توان به طور کلی تفسیر قرآن دانست.
⭕️زمانی که #امام_حسین(ع) سفر خود را آغاز کردند در منزلگاه‌های مختلف آیات قرآن را قرائت و به آن استناد می‌کردند تا فلسفه قیام خویش را نشان دهند در مسير حرکت امام حسين (ع) از مدينه تا کربلا اتفاقات و حوادث قابل تأمل و شگفتي رخ داد و حضرت در مقابله و مواجهه با هر کدام با تأسي و استفاده از قرآن حرکت خود را قاطعانه و محکم پيش مي بردند
🚩🚩آیاتى كه #امام_حسین (ع)در مسیر حرکت خود به آنها استناد فرمودند :


1⃣. در مدينه هنگامي که مروان نماينده يزيد مأمور شده بود تا از امام حسين (ع) هر طور که شده بيعت بگيرد وحتی سخنان درشت وتهدید آمیزی بر زبان آورد امام(ع) رو به مروان کرد و فرمود: واي بر تو، تو پليدي در حالي که ما خانواده اي هستيم که خدا در مقام و منزلت ما فرموده: جز اين نيست كه خدا مى‏خواهد پليدى را از شما «اهل بيت» بزداید و شما را چنان که باید پاك و پاکیزه گرداند: إِنَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطهِیرا. (احزاب آیه:33)
⭕️پس از آن از #بيعت_اجباری با #يزيد امتناع کردند و به سوي مکه حرکت نمودند

2⃣. امام حسین ع در پایان وصیت نامه اى که قبل از حرکت به کربلا نوشتند به این آیه استناد کردند:
وَ ما تَوْفيقي‏ إِلاَّ بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ إِلَيْهِ أُنيبُ هود آیه:88) توفیق من جز به اراده خداوند نیست که براو توکل کرده ام وفقط به سوی او برمی گردم..

3⃣. همین که براى امتناع از بیعت اجباری با یزید (در ۲۸ رجب) از مدینه به سوى مکه خارج شدند این آیه را تلاوت فرمودند: القصص : 21 فَخَرَجَ مِنْها خائِفاً يَتَرَقَّبُ قالَ رَبِّ نَجِّني‏ مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمينَ

پس، [موسى‏] ترسان و نگران از شهر بيرون شد. وگفت: پروردگارا! مرا رهايى بخش از مردمى كه #ستمكارند.


۴. هنگامی که امام حسین(ع) به سوی مكه رهسپار شدند، این د و آیه را تلاوت فرمودند : یک: أَيْنَما تَكُونُوا يُدْرِكْكُمُ ا لْمَوْتُ وَ لَوْ كُنْتُمْ في‏ بُرُوجٍ مُشَيَّدَةٍ (نساء(4)آیه:78) هر كجا باشيد، مرگ شما را درمى‏يابد؛ هر چند در ميان دژهايى استوار باشيد.
د و : قُلْ لَوْ كُنْتُمْ في‏ بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلى‏ مَضاجِعِهِمْ (آل‏عمران(3)آیه:154 ) بگو: ا گر در خا نه هایتان هم بودید، کسانی که کشته شدن برآنها مقرّر شده بود ، به سوی آرامگاه خود بیرون می آمدند؛

۵. هنگامى که امام حسین ع شب جمعه سوم شعبان (قبل از حرکت به کربلا) وارد مکه شدند این آیه را تلاوت فرمود وَ لَمَّا تَوَجَّهَ تِلْقاءَ مَدْيَنَ قالَ عَسى‏ رَبِّي أَنْ يَهْدِيَني‏ سَواءَ السَّبيلِ (القصص(28) آیه :22 ) و چون به [شهر] مدين روى نهاد، [با خود] گفت: اميد است پروردگارم مرا به راه راست رهنمون گردد.

۶. امام حسین(ع) هنگامی که در مکه که با ابن عباس گفتگو می‌کردند درباره بنی‌امیّه این آیات-چهارآیه- را تلاوت
فرمودند:
1- أَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَ بِرَسُولِهِ وَ لا يَأْتُونَ الصَّلاةَ إِلاَّ وَ هُمْ كُسالى‏ وَ لا يُنْفِقُونَ إِلاَّ وَ هُمْ كارِهُونَ (التوبة(9)آیه54) آنان به خداوند و پیامبر او کفر ورزیده ونماز را جز از روی بی میلی انجام نمی دهند وجز از روی کراهت انفاق نمی کنند
2- ‏ يُراؤُنَ النَّاسَ وَ لا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلاَّ قَليلاً (نساء(4)آیه :142 ): برای مردم- ریاکاری- خود نمایی می کنند و خدا را جز اندکی یاد نمی‌کنند
3- مُذَبْذَبينَ بَيْنَ ذلِكَ لا إِلى‏ هؤُلاءِ وَ لا إِلى‏ هؤُلاءِ وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ سَبيلاً ( نساء(4) آیه: 143)در

این میان (بین کفر و ایمان) دو دلند، نه به این گروه(مؤمنان) تمایل دارند و نه به آن گروه؛ وخدا هرکه را گمراه کند هرگز برای او راهی نخواهی یافت
4- كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ وَ إِنَّما تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَ أُددْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فازَ وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلاَّ مَتاعُ الْغُرُورِ (آل‏عمران(3)آیه : 185)هر كسى چشنده مرگ است؛ و روز رستاخيز پاداشهاى شما به تمامى داده خواهد شد؛ آنگاه هر كه را از آتش دور كنند و به بهشت درآورند، بى‏گمان رسته؛ و زندگانى دنيا نيست مگر كالايى فريبنده.

۷. در آستانه عيد قربان که امام حسين (ع) به دليل شدت فشارها و ناامني موجود تصميم به خروج از مکه و حرکت به سوي کربلا گرفتند، نماينده يزيد که مأمور شده بود يا بيعت از امام بگيرد يا او را به شهادت برساند در راه مکه راه را بر امام و اهل بيتش بست و درگير شدند. به امام حسين (ع) گفتند: مي ترسيم شما بين مردم شکاف بيفکني! حضرت اين آيه را تلاوت فرمودند: وَ إِنْ كَذَّبُوكَ فَقُلْ لي‏ عَمَلي‏ وَ لَكُمْ عَمَلُكُمْ أَنْتُمْ بَريئُونَ مِمَّا أَعْمَلُ وَ أَنَا بَري‏ءٌ مِمَّا تَعْمَلُونَ( يونس(10)آیه:41) و اگر تو را تكذيب كردند، بگو: «عمل من به من اختصاص دارد، و عمل شما به شما اختصاص دارد. شما از آنچه من انجام مى‏دهم غير مسئوليد، و من از آنچه شما انجام مى‏دهيد غير مسئولم.»

🟢تفسیرعملی #قرآن در #مکتب_عاشورا

📌بررسي اياتي كه #امام_حسين ع از زمان درخواست بيعت نماينده #يزيد در مدينه تا عزيمت به كربلا بيان فرمودند.

🛑قسمت سوم:
8⃣. در وسط راه بود که خبر خيانت مردم #کوفه و شهادت پسرعم امام (مسلم بن عقيل) به ايشان رسيد. فرزدق شاعر معروف در بين راه مکه و عراق به امام چنين گفت: چگونه به طرف عراق مي روي در حالي که پسرعموي تو را کشته اند؟ امام بلافاصله پس از شنيدن خبر فرمودند:
🔸إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ (بقرة( 2)آیه: 156): بی گمان ما از خداییم وما فقط به سوی او باز می گردیم

9⃣. در نزدیکى کربلا همین که #حر به امام گفت: چرا آمده اى؟ فرمود: نامه هاى دعوت شما مرا به این جا آورد ولى حالا پشیمان شده اید و این آیه را تلاوت فرمود:
🔸فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى‏ نَفْسِهِ وَ مَنْ أَوْفى‏ بِما عاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتيهِ أَجْراً عَظيماً : (فتح (48)آیه:10 ) :پس هر كه پيمان‏شكنى كند، تنها به زيان خود پيمان مى‏شكند،
🔟. در مسیر کربلا هنگامى که خبر شهادت نامه رسان خود «قیس بن مسهر صیداوى» را شنید، گریه کرد و این آیه را تلاوت فرمود:
🔸فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى‏ نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْديلاً (احزاب(33)آیه : 23) : برخى از آنان به شهادت رسيدند و برخى از آنها در [همين‏] انتظارند و [هرگز عقيده خود را] تبديل نكردند.
1⃣1⃣. هنگامی که فرماندار کوفه (ابن زیاد) نامه رسمى براى حر فرستاد که راه را برامام حسین (ع) ببندد و او نامه را به امام عرضه داشت امام این آیه را تلاوت فرمود:
🔸وَ جَعَلْنا هُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَ يَوْمَ الْقِييامَةِ لا يُنْصَرُونَ (قصص(28)آیه:41): وآنان را پیشوایانی قرار دادیم که که به سوی آتش دعوت می کنند وروز قیامت یاری نمی شوند
2⃣1⃣. امام حسین (ع )در کربلا درباره لشکر یزید براى دخترش سکینه این آیه را تلاوت فرمود:
🔸اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطانُ فَأَنْساهُمْ ذِكْرَ اللَّهِ ( مجادله(58)آیه :19 ): شيطان بر آنان چيره شده و خدا را از يادشان برده است.
3⃣1⃣. امام حسين(ع) #شبب_عاشورا هنگامی که اطراف خيمه‌ها قدم می زدند اين آيه را مکرر تلاوت می نمودند
🔸وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذينَ كَفَرُوا أَنَّما نُمْلي‏ لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّما نُمْلي‏ لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهينٌ(آل عمران (3)آیه:178) وکسانی که کفر ورزیده اند هرگز مپندارند اينكه مهلتشان مى‏دهيم به سود شان است، جز این نیست که مهلتشان می دهیم تا درنتیجه برگناه خود بیا فزایند ما تنها مهلتشان مى‏دهيم تا بر گناهشان بيفزايند، و كيفرى دارند خوار كننده. و همين آيه بود که توسط زينب کبري(س) در مقابل يزيد قرائت شد.

4⃣1⃣ در روز عاشورا نيز در بحبوحه جنگ آياتي را تلاوت فرمودند که علاوه بر رسوا کردن دشمن، به بيان اهداف و مقاصد خويش از جنگ پرداختند تا آنان که در لشکر يزيد بودند اين کلمات را شنيده باشند و خود راه خود را انتخاب کنند.
🔸 فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ وَ شُرَكاءَكُمْ ثُمَّ لا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوا إِلَيَّ وَ لا تُنْظِرُونِ (یونس(10)آیه: 71) پس [در] كارتان با شريكان خود همداستان شويد، تا كارتان بر شما پوشیده نماند، سپس در باره من تصميم بگيريد و مهلتم ندهيد.»
در ادامه فرمودند:
🔸 إِنَّ وَلِيِّيَ اللَّهُ الَّذي نَزَّلَ الْكِتابَ وَ هُوَ يَتَوَلَّى الصَّالِحينَ (اعراف (7)آیه:196 ) بى‏گمان ، یاور وسرپرست من آن خد ا یى است كه این کتاب را نازل کرده است، و ا و شايستگان را سر پرستی وکار سازی می کند.
🔸ودرانتها فرمودند: ‏إِنِّي عُذْتُ بِرَبِّي وَ رَبِّكُمْ مِنْ كُلِّ مُتَكَبِّرٍ لا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ الْحِسابِ (غافر(40)آیه:27) من از هر متكبّرى كه روز حساب را باور ندارد، به پروردگار خود و پروردگار شما پناه می برم.

🖋حجت الاسلام محمدجعفرسعیدیان فر