avatar ورود / ثبت نام
تفسير و‌ تدبر قرآن انلاين-تالارگفتگوي قرآن پویان
»
تفسير قرآن كريم:فهم آيات و تدبر در سوره های قرآن
»
تدبر و فهم سوره هاي مرحله چهارم نزول
»
مشخصات و مشترکات سوره های مرحله چهارم نزول چیست؟اغاز تمرکز بردعوت به توحید،اتهام های مختلف به پیامبر
برای ارسال پاسخ وارد شوید
مشخصات و مشترکات سوره های مرحله چهارم نزول چیست؟اغاز تمرکز بردعوت به توحید،اتهام های مختلف به پیامبر - چه الفاظی برای نخستین بار در مرحله چهارم نزول وارد قران شدند؟پیشنهادهای سازش کافران چه بود؟
farhang
1
ارسال شده : about 6 Years ago
avatar

رتبه: Advanced Member

گروه ها: Administrators , member
تاریخ عضویت: 1390-2-31 17:53:20
ارسالها: 1256

تشکرها: 1 بار
50 تشکر دریافتی در 28 ارسال

بررسی مشخصات کلی سوره های مرحله چهارم نزول:

سوره های تکویر طور نجم کافرون حاقه قاف مزمل حمد قریش فیل قلم علق انسان

ابتدا درس سوره های این مرحله را مرور می کنیم:

-درس سوره تكوير:ظهور قیامت با حوادث عظيم آن و عرضه اعمال و جزادهی، قول فرستاده خدا بر پیامبراست( نه قول شیاطین و مجانین) تا متذکر شوید.

-درس سوره طور:مکذبان معاد،حجت و دلیلی بر رفتار و گفتارخود ندارند. عذاب سخت انها و پاداش مطلوب اهل ایمان ، قطعی است.ای پیامبر با بی اعتنایی به مخالفتها و نقشه های انها،به رسالت خود ادامه بده.

-درس سوره حاقه:برپایی قیامت با حوادث عظيم ان و حسابرسي و جزاي اخروی،و نيز هلاكت اقوام مکذب قبلی،از حقايق حتمي و سخنِ خدا بر پیامبر است.با تصديقِ قران و پيامبر و زيستِ مبتني بر معادباوري،از سرنوشت تلخ جهنمی احتراز و به بهشت پرنعمت درآييد.

-درس سوره قاف:حشر و حسابرسی قیامت،عجیب و بعید نیست بلکه قطعی است و وعده عذاب منکران عنود نیز محقق میشود.
(با توجه به قدرت خدا در افرینش جهان و خلق نخست انسان،تحقق عذاب دنیوی بر اقوام مکذب قبلی،وجود فرشتگان همراه ثبت کننده اعمال شما و ناگزیر بودن مرگ،حشر شما در قیامت و عرضه اعمال و بهشتی یا جهنمی شدن شما نیز ممکن و بلکه قطعی است.فکر کنیدو عبرت بگیرید)

-درس سوره نجم:انذار پیامبر مبنی بر قطعیت مشاهده جزای همه اعمال درمحضرخداوند عالم قادر،وحی الهی است. با ترک باورهای نادرست در مورد پرستش بتها و شفاعت و تفویض عواقب رفتارخود به دیگران،مسئولیت اعمالتان را بپذیرید.

-درس سوره كافرون:توحید و شرک با هم ناسازگارند. با خداپرستی نمیتوان،سایرمعبودان را پرستید و با بت پرستی هم نمیتوان خداپرست بود.

-درس سوره مزمل:ای پیامبر باصبر و توکل برخدا و بدون متاثر شدن از فضاسازی های انجام شده مخالفان،رسالت خود را ادامه بده و انها را به من واگذار.شما مخاطبان قران نیز دست از انکاررسول ما برداشته و با متذکر شدن از پیام وحی، بسوی خدا درآیید.

-درس سوره حمد:قرارگرفتن در صراط مستقیم باور باین اصل است که تنها الله (که واجد صفات والاو قدرت در دنیا و اخرت است) شایسته و بایسته محوریت در زندگی ماست.( آغاز امور با نام او ،بندگی و پرستش و ستایش او ،استعانت از او)

-درس سوره قریش: تامین معاش و امنیت شهر مکه (و سایر جوامع)به اراده خداوند است.پس فقط او شایسته عبادت است.

-درس سوره فیل: نابودی سپاه فیل سواران با سنگهای کوچک سجیل رها شده توسط پرندگان،نمونه ای از تدبیر خدا در خنثی کردن کید دشمنان خداست.

-درس سوره قلم:تایید و تقویت چند جانبه پیامبر:مکذبان و مخالفان دنیا طلب که ترا مجنون میخوانند،گمراه و الوده به رذایل اخلاقی هستند و حجتی بر باورهای نادرست خود ندارند.با انها نرمی نکن. عذاب اخروی انها نیز قطعی است. خدا قادر به شکست نقشه ها وعذاب دنیوی انها میباشد اما اراده خدا بر استدراج و دادن مهلت بیشتر به انهاست .پس در عذاب انها عجله نکن و به خدا واگذارشان کن.

-درس سوره علق:بازداشتن پيامبر از نماز و مقاومت در برابر ابلاغ و اجراي تعاليم وحي،استغنا و طغيان در برابر رب خالق و تعليم دهنده انسانها و نظاره گر هميشگي است كه بسوي او نيز بازميگرديد.اگر از مخالفت باز نايستند،بازدارندگان الهی شما را خواهند گرفت.

-درس سوره انسان:انسانها مختار به پذیرش یا رد هدایت الهیِ عرضه شده در قران هستند.عبادالله با پذیرش این هدایت و زیستِ مبتنی بر خوف از قیامت و جلب رضایت خدا، وارد رحمت خدا و برخوردار از سرنوشت بسیار مطبوع بهشتی میشوند.اما دنیاطلبانِ فروگذارندهِ قیامت،با رد این هدایت،خود را مستحق عذاب دردناک جهنمی میکنند.


محورهای مهم تکرار شده در سوره های مرحله چهارم:

1-ظهور قیامت با حوادث عظيم آن و عرضه اعمال و جزادهی وعذاب سخت منکرین و پاداش مطلوب اهل ایمان ، قطعی و حتمی وحی و قول فرستاده خدا بر پیامبراست( نه قول شیاطین و مجانین و کاهنان)(تکویر طور حاقه نجم قاف)

2-مکذبان معاد و مخالفان،حجت و دلیلی بر رفتار و گفتارخود ندارند و گناهکار و گمراهند.(طور قلم علق)ای پیامبر با توکل برخدا و تسبیح و ذکر خدا بر گفته های انها و حکم خدا صبر کن. در عذاب انها عجله نکن و انها را به خدا واگذار و به رسالت خود ادامه بدهو از انها اطاعت نکن و نرمی نکن(طور مزمل قلم علق انسان)

3-توحید:تنها الله (که واجد صفات والاو قدرت در دنیا و اخرت است) شایسته و بایسته محوریت در زندگی ماست.( آغاز امور با نام او ،بندگی و پرستش و ستایش او ،استعانت از او) و توحید قابل سازگاری با شرک و پرستش چند خدایی نیست.(نجم کافرون حمد قریش انسان)

4-خطاب به مخاطبان قران:با تفکر و متذکرشدن از ایات الهی،و تصديقِ قران و پيامبر (پذیرش هدایت الهی) و ترک باورهای نادرست و زيستِ مبتني بر معادباوري،راهی سوی خدا برگزینید (مزمل حاقه تکویر علق انسان)

کلمات و عبارات کلیدی مهم مرحله چهارم

-سبحه در قران تنها در سه سوره بکار رفته که هر سه همراه با کلمه ليل بوده و در مرحله چهارم هستند.قاف طور انسان(و من الليل فسبحه،و سبحه ليلا)در هر سه ايه ابتدا توصيه به صبر شده و سپس تسبيح

- اصبر لحکم ربک تنها در سه سوره بکار رفته است:طور قلم و انسان
-اصبر علی مایقولون(قاف مزمل صاد طه)
-اولین تحدی به قرآن( فلیاتوا بحدیث مثله)طور
-اولین نسبت دادن مجنون کاهن و شاعر به پیامبر و افترا که پیامبر اینها را به خدا نسبت داده(تکویر طور قلم حاقه )
-اولین اشاره به بتها(لات عزي مناه)، اولین ذکر عبد و اعبدوالله،توضیح سیستم وحی سوره نجم
-لايومن بالله:اولین کاربرد ایمان به الله در قران حاقه
-اولین ابراز تعجب از منذرانسانی :قاف،مناع للخیر(قاف قلم)
-اولین خطاب رسول برای پیامبر و اعلان ان به مردم،مزمل انا ارسلنا الیکم رسولا

-اغاز استعمال کلمه حمد با سوره طورآغازشد(سبح بحمد ربک حین تقوم)سپس در سوره قاف (سبح بحمد ربک قبل طلوع الشمس و قبل الغروب)و در سوره حمد نیز همه انواع حمد ها را در انحصار الله دانست(الحمد لله رب العالمین)
-ام تَسْأَلُهُمْ أَجْرًا فَهُم مِّن مَّغْرَمٍ مُّثْقَلُونَ: قلم و طور
-لاتطع(انسان قلم علق)
-طرح پیشنهادهای سازش توسط کفار به پیامبر:کافرون قلم
-اولین اشاره به نهی و ممانعت مخالفان از ابلاغ وحی و انجام فرایض پیامبر:علق

-سیر دعوت توحیدی در قرآن(دستور به عبادت خدا)درسوره حاقه كه محور سوره معاد است اولین ایمان به الله در قران مطرح شد.خدايي كه مالكيت و قدرت مطلق بر حشر و حسابرسي دارد.در سوره قاف،جعل اله در کنار الله به عنوان یکی از صفات کافران عنید که مستحق جهنم اند،بیان شد.اولین کلمه عبد در سوره نجم(مرحله چهارم) برای پیامبر (فاوحی الی عبده) و در انتهای همین سوره اولین دستور به عبادت خدا(واعبدوا) بکار رفت. سپس در سوره کافرون پیامبر از پذیرش پیشنهاد کفار مبنی بر پرستش نوبتی الله و معبودان انها نهی شد. همچنین اولین استعمال کلمه عابد را در سوره کافرون شاهدیم.در سوره حمد نیز،انحصار پرستش به خداوند بیان شده است.در سوره قریش خداوند بصراحت اعلام می کند که برکت و امنیت قریش و مکه به اراده خداوند است و قریش هم صرفا باید الله را بپرستند.در سوره انسان به جایگاه والای بندگان خاص خدا(عبادالله) که برتر از ابرار در بهشت است،اشاره شد.


مشخصات كلي مرحله چهارم:

ادامه تاکید بر حقانیت و قطعیت حوادث قیامت و حشر و جزادهی اخروی و عذاب سخت منکران و پاداش مطلوب هدایت پذیران.آغاز دعوت به توحید ناب که فقط الله شایسته پرستش است و با شرک نیز سازگار نیست و نکوهش از عقاید خرافی مشرکان،
گسترش پیام پیامبر و نیز افزایش کید مخالفین و اتهامات جنون و شاعر و ساحر به پیامبر،
دلگرمی وتقویت پیامبردر برابر سختی های فزاینده مواجهه با منکران با اشاره به برتر بودن کید خدا در برابر کید کافرین ،وحی بودن سخنان پیامبر.توصیه به صبر در برابر گفته های انها و نیز مشیت خدا مبنی بر مهلت دهی و استدراج و عذاب اخروی انها و توصیه به تسبیح و ذکر و عدم نرمش در برابرپیشنهادات سازش یا ممانعتهای انها

شامل سوره های تکویر طور حاقه قاف نجم کافرون، مزمل حمد قریش فیل قلم علق انسان
   آی پی: 79.127.9.75
پیغام شخصی پست الکترونیک
گزارش توهین و سوء استفاده

© 2026 Design by Mahdi