تفسير و‌ تدبر قرآن انلاين-تالارگفتگوي قرآن پویان
»
تفسير قرآن كريم:فهم آيات و تدبر در سوره های قرآن
»
فهم و تفسير آيات قرآن كريم
»
ايا خدا در ايه 43 سوره توبه، پيامبر ص را مورد عتاب قرارداده است؟ عَفَا اَللّٰهُ عَنْكَ لِمَ أَذِنْتَ
برای ارسال پاسخ وارد شوید
1
ارسال شده :
about 23 days ago

رتبه: Advanced Member

گروه ها: Administrators , member , Moderator
تاریخ عضویت: 1390-3-24 21:55:49
ارسالها: 2383

تشکرها: 4 بار
29 تشکر دریافتی در 29 ارسال

ايا خدا پيامبر ص را مورد عتاب قرارداده است؟
اقدام پيامبر درست بوده يا ترك افضل؟

عَفَا اَللّٰهُ عَنْكَ لِمَ أَذِنْتَ لَهُمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكَ اَلَّذِينَ صَدَقُوا وَ تَعْلَمَ اَلْكٰاذِبِينَ «43» تويه
خدايت ببخشايد! چرا پيش از آنكه راستگويان بر تو روشن شود و دروغ‌گويان را بشناسى، به آنان اجازه (مرخّصى) دادى‌؟

برخى از منافقان بدون عذر، نزد پيامبر آمده و از رفتن به جبهه‌ى #تبوك عذر آوردند. رسول خدا ص هم اجازه داد.

❓پرسش: پيامبر ص #معصوم از اشتباه است، در حالى كه سخن خداوند: «عَفَا اَللّٰهُ عَنْكَ‌» وجود گناه را ايجاب مى‌كند و همچنين، #سرزنش و انكار از سخن او در جملۀ «لم اذنت لهم»؟

♻پاسخ 1:-ایه مى‌خواهد بفرمايد: چرا اذن دادى اگر نمى‌دادى - برايت روشن مى‌شد كه دروغگويند و سياق آيه براى بيان اين است كه دروغگويى آنان روشن است و با كوچكترين امتحان فاش مى‌شود، مثلا، اگر اجازه نمى‌دادى دروغ و رسواييشان كشف مى‌شد. اين آيه در اين مقام است كه ادعا كند نفاق و دروغگويى متخلفين ظاهر است، و با مختصر امتحانى خود را لو مى‌دهند و رسوا مى‌شوند، و مناسب اين مقام اين است كه خطاب و عتاب را متوجه مخاطب نموده، او را سرزنش كند مثل اينكه مخاطب باعث شده كه حيثيت آنان محفوظ بماند . در اين جمله نيز مقصود اين نيست كه تقصيرى به گردن رسول خدا (ص) بيندازد و آن گاه بگويد خدا از تقصيرت گذشت. و اينكه فرمود" چرا به ايشان اجازه دادى "معنايش اين است كه اگر اجازه نمى‌دادى بهتر و زودتر رسوا مى‌شدند، و ايشان بخاطر سوء سريره و فساد نيت، مستحق اين معنا بودند، نه اينكه بخواهد بفرمايد" اجازه ندادن به مصلحت دين نزديك‌تر بود
تفسیر المیزان


♻پاسخ: 2-عفو و بخشش از سوى خدا مستلزم وجود گناه نيست؛ زيرا در بسيارى از موارد، اين واژه بيانگر پاداش و رحمت اوست و تمام پيامبران از خداى تعالى بخشش مى‌خواستند. امّا استفهام انكارى را مى‌توان به آسانى توجيه كرد؛ زيرا اين استفهام هم در كار مباح درست است و هم در غير مباح؛ مثلا به رفيقت مى‌گويى: «لم فعلت هذا؛ چرا اين كار را كردى‌؟» در اينجا مقصود شما از اين استفهام و پرسش آن نيست كه وى كار زشتى را انجام داده، بلكه شما چيز ديگرى را مى‌خواهيد. در اينجا نيز هدف از سرزنش خدا به پيامبر بيان دروغگويى منافقان در بهانه‌جويى آنهاست و اينكه اين بهانه‌ها صرفا به منظور فرار از جهاد بوده است .
به علاوه خداوند در آيۀ 117 از همين سوره گفته است: «خدا، توبۀ پيامبر و مهاجران و انصار را كه در آن ساعت عسرت همراه او بودند، پذيرفت». وقتى توبه بر وجود گناه دلالت نكند، عفو و استفهام به طريق اولى دلالت ندارد.

تفسیر کاشف مرحوم مغنيه

♻پاسخ 3- ازآنجا كه تمام كارهاى رسول خدا ص بايد مستقيماً به امر ربانى باشد، و اين اجازه دادن رسول‌اللّٰه ص به عدم شركت اينان در جنگ به بهانه‌اى واهى در عين آن‌كه بر مبناى اصلى جايز بلكه واجب بود، و لكن شايسته بود آن هم به اذن خصوصى وحيانى باشد. بنابراين اين #تأديبى است ربانى كه پيامبر ص كارهايش بايد صددرصد به #اذن صريح خدا باشد.

تفسیر فرقان ايت الله صادقي تهراني

♻ پاسخ4-«عَفَا اَللّٰهُ عَنْكَ‌»: جملۀ دعايى است و مراد از اين نوع جمله‌ها بيشتر تعظيم و توقير است؛ نه #توبيخ و تحقير. در اينجا #عتاب بر #ترك_أولى و أكمل است؛ نه به خاطر ارتكاب جرم و معصيت (نگا: نور/ 62). بلكه مى‌توان گفت منظور از خطاب به صورت استفهام استنكارى، بيان منافقى منافقان است. يعنى اگر بديشان اجازه نمى‌دادى، منافقى منافقان در عمل براى همگان روشن مى‌شد. چرا كه در هر صورت منافقان به جنگ تبوك نمى‌رفتند.

تفسیر نور (خرم دل) ترجمه تفسير في ضلال القران (اهل سنت)


♻ پاسخ 5-منافقين چون به دروغ و عذرهاى نامقبول مى‌پرداختند، و اجازه مى‌خواستند در مدينه بمانند رسول - ص- از آن اغماض مى‌كرد و مى‌دانست كه از همراهى ايشان جز فساد نيايد پس اجازه مى‌داد حضرت بارى فرمود كه اگر اجازه نمى‌دادى بهتر بود. زيرا، آشكار مى‌شد كه نرفتنشان موقوف به اجازۀ تو نبوده است ايشان را به هيچ صورت توفيق رفتن در بهره نبود ؛ دروغ و راستشان در نزد تو هويدا مى‌گرديد. از سياق كلام بيرون مى‌آيد كه دادن اجازه #گناه نبود، امّا ندادن به اعتبار #مصلحت بهتر بوده است چون #ترك_افضل شده بود خطاب «عفا اللّه عنك» آغاز گرديد ضرور نيست كه كلمۀ عفو هماره در برابر گناه باشد

تفسیر کابلی (اهل سنت)

♻ پاسخ 6- عَفَا اَللّٰهُ عَنْكَ لِمَ أَذِنْتَ لَهُمْ‌ در سرزنش پيامبر ص كمال لطف و مهربانى را نشان مى‌دهد؛ چرا كه #عفو را قبل از #عتاب آورده است، بدين‌وسيله احترام او را رعايت كرده است. يعنى اى محمد! خدا از تو بگذرد، چرا به محض اين كه معذرت خواهى كردند به آن منافقان اجازه دادى كه همراه با تو براى شركت در جهاد بيرون نيايند؟! چرا قبل از اين كه صادق از كاذب و منافق مشخص مى‌شد آنها را رها كردى‌؟

صفوة التفاسیر، صابونی، محمد علی (اهل سنت)



© 2026 Design by Mahdi